Monarşi nedir?

Answer 1

Monarşi hükümdarın devlet başkanı olduğu yönetim biçimidir. Saltanatın başka adıdır. Bu hükümdar, Türkçe'de kral, imparator, şah, padişah, prens, emir, kağan, hakan gibi çeşitli adlar alabilir. Monarşiyi diğer yönetim biçimlerinden ayıran en önemli özellik, devlet başkanının bu yetkiyi yaşamı boyunca elinde bulundurmasıdır. Hükümdar öldükten sonra onun soyundan biri gelir. Cumhuriyetlerde ise devlet başkanı seçimle işbaşına gelir. “Monarşi” sözcüğü dilimize Fransızca Monarchie kelimesinden gelir. Cezalandırma, bağışlama yetkileri sadece hükümdarın elindedir. Otoritenin kralın veya imparatorun elinde olduğu yönetim türüdür.

Etimolojik anlamına bakılırsa monarşi kişinin yönettiği devlet düzenidir. Gerçekte ise bu terim, iktidarın aynı ailede soydan geçme yoluyla kalması biçiminde nitelendirilebilecek yönetim biçimini tanımlar.

Monarşi, yüzyıllar boyu, dünyada en yaygın yönetim biçimiydi. Bunlar çoğu zaman, geleneksel tanıma en yakın, tanrısal hakka dayanan monarşilerdi: prens, iktidarı tek başına elinde tutardı, Tanrı'dan başka kimseye hesap vermek zorunda değildi, çünkü otoritesini ondan aldığına inanılıyordu. esasında, bu tip yönetim hiçbir zaman tam anlamıyla uygulanamadı. Gerçekten, en müstebit hükümdarlar bile, uyruklarının bazılarını kollamak zorundaydılar; üstelik ulaşım, haberleşme araçlarının yavaşlığı da onları, uzak bölgelerdeki topraklarını başkaları eliyle yönetmeğe zorluyordu. Bununla birlikte otorite, kralın veya danışmanlarının elinde toplanmıştı, halk, alınan kararlara karışamıyordu.

Birçok ülkede toplumsal, siyasal gelişim, özellikle XVIII. yy. sonlarında, «meşruti» ismi verilen yeni tür monarşinin doğmasına yol açtı: buna göre hükümdarın yetkileri, yazılı anayasa ile tanımlandı, sınırlandı. Bu monarşi genellikle «parlamenter»dir, demokrasiye pek yakındır: kral, devletin simgesi şekilde kalır, fakat yürütme yet­kisini hükümete bırakır. Hükümet de halk tarafından seçilmiş millet meclisinin kararlarına uymak zorundadır. Sözgelimi Hollanda, Danimarka, İngiltere, İsveç, Belçika'da durum böyledir.